Fátt skapar jafn notalega stemningu og kertaljós, sérstaklega í skammdeginu. En ef ekki er hugað að öryggi við kertanotkun geta kertin orðið að raunverulegri brunahættu. Samkvæmt bandarísku brunavarnasamtökunum NFPA ollu logandi kerti þar í landi yfir 8.200 húsbrunum.
Langflesta kertabruna má koma í veg fyrir með einföldum varúðarráðstöfunum. Þess vegna er gott að kunna helstu ráðin til að forðast kertabruna á heimilinu.
Eru kerti í raun brunahætta?
Það fer eftir því hvernig þau eru notuð. Ef þú fylgir góðum reglum um kertanotkun eru kerti ekki sérstök brunahætta. Kæruleysisleg notkun, til dæmis að kveikja á kertum nálægt eldfimum hlutum eða skilja þau eftir logandi án eftirlits, gerir þau hins vegar hættuleg.
Þetta á ekki síst við um aðventukransa og kertaskreytingar, þar sem kertin standa oft í þurru greni, mosa eða öðru eldfimu skrauti. Gættu þess líka að halda kertum frá gæludýrum og börnum.
Hvernig á að nota kerti á öruggan hátt?
Hér förum við yfir hvað þarf að hafa í huga áður en kveikt er á kerti, á meðan það logar og þegar slökkt er á því, ásamt nokkrum góðum ráðum til að verja heimilið gegn kertabruna.
Áður en þú kveikir á kertinu
Áður en þú kveikir á kerti er gott að gera eftirfarandi svo það verði ekki að brunahættu. Byrjaðu á því að stytta kveikinn í um 6 mm. Þú getur notað skæri eða sérstaka kveikklippu. Þannig kemurðu í veg fyrir að loginn verði of hár, kveikurinn bogni og kertið brenni ójafnt.
Gættu þess að afklippur af kveiknum og eldspýtur lendi ekki í bráðnu vaxinu. Haltu vaxpollinum alltaf hreinum.
Notaðu alltaf kertastjaka eða undirlag sem þolir hita og er nógu stórt til að taka við vaxi sem lekur.
Forðastu trekk svo kertið brenni jafnt, haltu víðum fatnaði frá loganum og notaðu langar eldspýtur til að kveikja. Láttu kertið ekki loga lengur en 4 klukkustundir í senn og leyfðu því að kólna í tvær klukkustundir áður en þú kveikir á því aftur.
Á meðan kertið logar
Skildu kerti aldrei eftir logandi án eftirlits. Í kringum kertið á ekkert eldfimt að vera, svo sem pappír, skraut, bækur eða sængurföt.
Settu logandi kerti þar sem börn og gæludýr ná ekki til þeirra. Þannig minnkarðu hættuna á að einhver á heimilinu reki sig í kertið og velti því.
Ekki færa eða snerta kertið á meðan það logar, og ekki heldur bráðna vaxið.
Láttu kertið ekki brenna alveg niður. Slökktu á því þegar um 1 cm er eftir af vaxi í kertaglasi eða um 5 cm eftir af kubbakerti.
Hafðu um 7–8 cm á milli kerta svo þau bræði ekki hvort annað. Bilið kemur einnig í veg fyrir að trekkur frá einu kerti trufli bruna í öðru.
Ef loginn flöktir mikið eða verður óeðlilega hár skaltu slökkva á kertinu og stytta kveikinn áður en þú kveikir aftur.
Notaðu kerti aldrei sem næturljós og slökktu á þeim ef þú finnur að þú gætir sofnað. Ef þú notar kerti í rafmagnsleysi skaltu aldrei nota þau til að leita að hlutum í skápum eða öðrum stöðum þar sem eldfimt efni er.
Þegar slökkt er á kertinu
Best er að slökkva á kerti með kertaslökkvara (kertahettu), því þá skvettist heitt vax síður.
Notaðu ekki vatn til að slökkva á kerti. Glasið getur sprungið og heitt vax skvest í allar áttir.
Gakktu úr skugga um að engin glóð sé eftir í kveiknum áður en þú ferð út úr herberginu.
Snertu ekki kertið fyrr en það hefur kólnað, svo þú brennir þig ekki.
Notaðu ekki oddhvassa hluti til að ná vaxleifum úr kertaglasi. Þeir rispa glerið, veikja það og geta jafnvel brotið það.
Góð ráð í stuttu máli
- Skildu kerti aldrei eftir logandi án eftirlits og láttu þau ekki loga lengur en 4 klukkustundir í senn.
- Hafðu um 7–8 cm á milli kubbakerta.
- Ekki snerta eða færa kertið eða bráðna vaxið á meðan það logar.
- Forðastu að setja kerti þar sem trekkur er, til dæmis við loftræstingu eða opna glugga.
- Haltu logandi kertum þar sem börn og gæludýr ná ekki til.
Virkur reykskynjari er síðasta varnarlínan ef eitthvað fer úrskeiðis. Snjall reykskynjarinn XS01-M sendir þér tilkynningu í símann um leið og hann fer í gang, jafnvel þótt þú sért ekki heima.
Algengar spurningar um kertaöryggi
Hér eru svör við nokkrum algengum spurningum um kertaöryggi.
1. Er óhætt að láta kerti loga alla nóttina?
Nei, það er hvorki öruggt né ráðlagt að láta kerti loga yfir nóttina. Kerti ætti ekki að loga lengur en 4 klukkustundir í senn. Því lengur sem það logar, því meiri hætta er á að kvikni í umhverfinu, að kertaglasið springi eða að vax leki. Í sumum tilvikum getur bruni lélegs vax einnig losað kolmónoxíð sem safnast fyrir í lokuðu rými.
2. Getur kerti í glasi valdið bruna?
Kerti í glasi teljast ein öruggasta leiðin til að nota kerti. Glasið hlífir loganum svo hann nái síður til eldfimra hluta í kring. Líkurnar á að kerti í glasi valdi bruna eru því litlar, en það á samt aldrei að loga án eftirlits.
3. Af hverju smellur eða snarkar í kertinu?
Snarkið stafar af ójöfnum bruna vegna loftbóla, óhreininda eða raka í vaxinu. Of langur kveikur getur líka valdið þessu. Geymdu kerti á þurrum og svölum stað svo raki komist ekki í vaxið og kveikinn.
4. Af hverju kom sprunga í kertið?
Sprungur geta myndast vegna ójafnrar áferðar, loftbóla sem skilja eftir litlar holur eða rákir í vaxinu. Oftast stafar þetta af því að kertið kólnaði of hratt við framleiðslu.
Niðurstaða
Með því að fylgja þessum einföldu ráðum tryggirðu að kertaljósin skapi notalega stemningu en ekki hættuástand. Hafðu varúðarreglurnar í huga í hvert sinn sem þú kveikir á kerti og verndaðu þannig heimilið og þína nánustu gegn kertabruna.
